Amarakosha in tweets: कालवर्गः Time - all units of time

Amarakosha in tweets: कालवर्गः Time - all units of time...Part 1

By Sandeep Nangia

कालो दिष्टोऽप्यनेहापि समयोऽप्यथ पक्षतिः। #amarakosha प्रतिपद् द्वे इमे स्त्रीत्वे तदाद्यास्तिथयो द्वयोः॥
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 26, 2014

कालः दिष्टः अनेहा समयः are synonyms of time. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 26, 2014

पक्षतिः & प्रतिपद् (both f.) are synonyms of the first date of the lunar month. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 26, 2014

And from प्रतिपद्, द्वितीया etc start the तिथयः (plural of तिथि dates). Used in m. or f. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 26, 2014

Day, morning,

घस्रो दिनहनी वा तु क्लीबे दिवसवासरौ । प्रत्यूषोऽहर्मुखं कल्यमुषःप्रत्युषसी अपि॥ प्रभातं च दिनान्ते तु सायं संध्या पितृप्रसूः। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 27, 2014

घस्रः दिनम् अहः दिवसः वासरः are synonyms for day. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 27, 2014

प्रत्यूषः अहर्मुखम् कल्यम् उषः प्रत्युषः प्रभातम् are synonyms for morning. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 27, 2014

प्रत्यूषः अहर्मुखम् कल्यम् उषः प्रत्युषः प्रभातम् are synonyms for morning. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 27, 2014

त्रिसंध्यम् and Night

प्राह्णापराह्णमध्याह्नास्त्रिसंध्यमथ शर्वरी ॥ निशा निशीथिनी रात्रिस्त्रियामा क्षणदा क्षपा। विभावरीतमस्विन्यौ रजनी यामिनी तमी ॥#amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 28, 2014

त्रिसंध्यम् are the three together प्राह्णः (forenoon), अपराह्णः (afternoon), मध्याह्नः (noon). #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 28, 2014

शर्वरी निशा निशीथिनी रात्रिः त्रियामा क्षणदा क्षपा विभावरी तमस्विनी रजनी यामिनी तमी are synonyms of night. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 28, 2014

#Nighaṇṭu 1.6: 23 names of the night त्रयोविंशती रात्रिनामानि #SanskritAppreciation pic.twitter.com/X0wQlb9KXV
— Rohini Bakshi (@RohiniBakshi) November 26, 2014

तमिस्रा तामसी रात्रिर्ज्यौत्स्नी चन्द्रिकयान्विता। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 29, 2014

तमिस्रा is dark night. ज्यौत्स्नी is moonlit night. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 29, 2014

आगामिवर्तमानार्हयुक्तायां निशि पक्षिणी॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 29, 2014

पक्षिणी is the night along with the present day and the upcoming day. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 29, 2014

गणरात्रं निशा बह्व्यः प्रदोषो रजनीमुखम्। अर्धरात्रनिशीथौ द्वौ द्वौ यामप्रहरौ समौ ॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 30, 2014

गणरात्रम् is collection of nights. प्रदोषः is early part of night. अर्धरात्रः & निशीथः are synonyms of midnight. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 30, 2014

यामः & प्रहरः are synonyms of eight part of day & night (i.e. 3 hours). #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 30, 2014

स पर्वसंधिः प्रतिपत्पञ्चदश्योर्यदन्तरम्। पक्षान्तौ पञ्चदश्यौ द्वे पूर्णमासी तु पौर्णिमा॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 1, 2014

पर्व संधिः or पर्वसंधिः is the join of the last and first lunar fortnight. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 1, 2014

पक्षान्तः & पञ्चदशी are synonyms for the last (15th) day of lunar fortnight. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 1, 2014

कलाहीने साऽनुमतिः पूर्णे राका निशाकरे। अमावास्या त्वमावस्या दर्शः सूर्येन्दुसंगमः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 2, 2014

अनुमतिः is that last date of the bright fortnight in which the moon is almost full. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 2, 2014

राका is the last date of the bright fortnight in which the moon is really full. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 2, 2014

अमावास्या अमावस्या दर्शः & सूर्येन्दुसंगमः are synonyms of the last date of the dark fornight of the moon. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 2, 2014

सा दृष्टेन्दुः सिनीवाली सा नष्टेन्दुकला कुहूः। उपरागो ग्रहो राहुग्रस्ते त्विन्दौ च पूष्णि च॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 3, 2014

सिनीवाली is that last date of the dark fortnight on which moon is slightly visible. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 3, 2014

कुहूः is that last date of the dark fortnight on which moon is not visible at all. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 3, 2014

उपरागः & ग्रहः are used for eclipse of moon or sun. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 3, 2014

सोपप्लवोपरक्तौ द्वौ अग्न्युत्पात उपाहितः। एकयोक्त्या पुष्पवन्तौ दिवाकरनिशाकरौ॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 4, 2014

सोपप्लवः or उपरक्तः is eclipsed (sun or moon). #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 4, 2014

अग्न्युत्पातः or उपाहितः is meteor. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 4, 2014

पुष्पवन्तौ is sun and moon together. #anarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 4, 2014

Units of time and more - fascinating all units of time till a year described

अष्टादश निमेषास्तु काष्ठा त्रिंशत् तु ताः कला। तास्तु त्रिंशत् क्षणस्ते तु मुहूर्तो द्वादशाऽस्त्रियाम्॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 5, 2014

ते तु त्रिंशदहोरात्रः पक्षस्ते दशपञ्च च। पक्षौ पूर्वाऽपरौ शुक्लकृष्णौ मासस्तु तावुभौ॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 5, 2014

द्वौ द्वौ माघादिमासौ स्यादृतुस्तैरयनं त्रिभिः। अयने द्वे गतिरुदग्दक्षिणाऽर्कस्य वत्सरः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 5, 2014

Units of time in #amarakosha. निमेषः = time needed for shutting the eyelid. 18 निमेषः=काष्ठा. 30 काष्ठा=कला. 30 कला = क्षणः.
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 5, 2014

12 क्षणः= मुहूर्तः. 30 मुहूर्तः = अहोरात्रः (one day and night). 15 अहोरात्रः= पक्षः (fortnight). #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 5, 2014

पक्षः are two kinds शुक्लः (bright) कृष्णः (dark). 2 पक्ष = मासः (month). Magha etc are the various months. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 5, 2014

2 मासः = ऋतुः . 3 ऋतुः =अयनम् (half an year). #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 5, 2014

अयनम् of two kinds उत्तरायणम् दक्षिणायनम् (sun moves in the north & south direction respectively). 2 अयनम् = वत्सरः (year) #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 5, 2014

समरात्रिदिवे काले विषुवद्विषुवं च तत्। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 6, 2014

विषुवत् and विषुवम् are synonyms of equinox (the day when night and day are of equal length). #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 6, 2014

पुष्ययुक्ता पौर्णमासी पौषी मासे तु यत्र सा । नाम्ना स पौषो माघाद्याश्चैवमेकादशापरे ॥ amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 7, 2014

Again for rest 11, पूर्णिमा is माघी फाल्गुनी चैत्री वैशाखी ज्यैष्ठी आषाढी श्रावणी भाद्रपदी आश्विनी कार्तिकी माघी as per नक्षत्र #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 7, 2014

पौर्णमासी is the name of the full moon day with पुष्यनक्षत्रम् (i.e in the month of पौषः). #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 7, 2014

Names of the months 

मार्गशीर्षे सहा मार्ग आग्रहायणिकश्च सः। पौषे तैषसहस्यौ द्वौ तपा माघेऽथ फाल्गुने॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 8, 2014

स्यात्तपस्यः फाल्गुनिकः स्याच्चैत्रे चैत्रिको मधुः । वैशाखे माधवो राधो ज्येष्ठे शुक्रः शुचिस्त्वयम्॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 8, 2014

आषाढे श्रावणे तु स्यान्नभाः श्रावणिकश्च सः । स्युर्नभस्यप्रौष्ठपदभाद्रभाद्रपदाः समाः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 8, 2014

स्यादाश्विन इषोऽप्याश्वयुजोऽपि स्यात्तु कार्तिके बाहुलोर्जौ कार्तिकिको हेमन्तः शिशिरोऽस्त्रियाम् ॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 8, 2014

Names of months with their synonyms follow मार्गशीर्षः = सहाः = मार्गः = आग्रहायणिकः। पौषः = तैषः = सहस्यः । #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 8, 2014

तपा = माघः। फाल्गुनः = तपस्यः = फाल्गुनिकः।चैत्रः = चैत्रिकः = मधुः।वैशाखः = माधवः = राधः। ज्येष्ठः = शुक्रः। शुचिः = आषाढः। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 8, 2014

श्रावणः =नभाः = श्रावणिकः।नभस्यः=प्रौष्ठपदः =भाद्रः = भाद्रपदः।आश्विनः =इषः =अश्वयुजः। कार्तिकः = बाहुः = लोर्जः = कार्तिकिकः। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 8, 2014

हेमन्तः and शिशिरः are respectively fall and winter seasons. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) December 8, 2014

Amarakosha: Sun, Moon, Star, The Planets

Amarakosha: Sun, Moon, Star, Planets

Shared by Sandeep Nangia on twitter


Synonyms of Sun

सूरसूर्यार्यमादित्यद्वादशात्मदिवाकराः। भास्कराहस्करब्रध्नप्रभाकरविभाकराः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 21, 2014

भास्वद्विवस्वत्सप्ताश्वहरिदश्वोष्णरश्मयः। विकर्तनार्कमार्तण्डमिहिरारुणपूषणः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 21, 2014

द्युमणिस्तरणिर्मित्रश्चित्रभानुर्विरोचनः। विभावसुर्ग्रहपतिस्त्विषांपतिरहर्पतिः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 21, 2014

भानुर्हंसः सहस्रांशुस्तपनः सविता रविः। पद्माक्षस्तेजसांराशिश्छायानाथस्तमिस्रहा॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 21, 2014

कर्मसाक्षी जगच्चक्षुर्लोकबन्धुस्त्रयीतनुः। प्रद्योतनो दिनमणिः खद्योतो लोकबान्धवः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 21, 2014

इनो भगो धामनिधिश्चांऽशुमाल्यब्जिनीपतिः। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 21, 2014

Sun - The break up of the words

सूरः सूर्यः अर्यमा आदित्य द्वादशात्मा दिवाकरः भास्करः अहस्करः ब्रध्नः प्रभाकरः विभाकरः भास्वान् विवस्वान् सप्ताश्वः = Sun. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 21, 2014

हरिदश्वः उष्णरश्मिः विकर्तनः अर्कः मार्तण्डः मिहिरः अरुणः पूषणः द्युमणिः तरणिः मित्रः चित्रभानुः विरोचनः विभावसुः = Sun. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 21, 2014

@SNChd पूषा इति । पूषन् प्रातिपदिकम्। पूषा पूषणौ पूषणः।
— Ranga (@samjignyasu) November 21, 2014

ग्रहपतिः त्विषांपतिः अहर्पतिः भानुः हंसः सहस्रांशुः तपनः सविता रविः पद्माक्षः तेजसांराशिः छायानाथः तमिस्रहा कर्मसाक्षी = Sun. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 21, 2014

जगच्चक्षुः लोकबन्धुः त्रयीतनुः प्रद्योतनः दिनमणिः खद्योतः लोकबान्धुः इनः भगः धामनिधिः अंशुमाली अब्जिनीपतिः are synonyms of Sun. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 21, 2014

Rays

किरणोस्रमयूखांशुगभस्तिघृणिरश्मयः। भानुः करो मरीचिः स्त्रीपुंसयोर्दीधितिः स्त्रियाम्॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 23, 2014

Ray - break-up of the words

किरणः उस्रः मयूखः अंशुः गभस्तिः घृणिः रश्मिः भानुः करः (m.), मरीचिः (m or f), दीधितिः (f) are synonyms of ray. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 23, 2014

Sunshine and light

स्युः प्रभारुग्रुचिस्त्विड्भाभाश्छविद्युतिदीप्तयः। रोचिः शोचिरुभे क्लीबे प्रकाशो द्योत आतपः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 24, 2014

Light - Break up of the words

प्रभा रुक् रुचिः त्विट् भा भाः छविः द्युतिः दीप्तिः रोचिः शोचिः are synonyms of light. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 24, 2014

@SNChd #Nighaṇṭu 1.5 पञ्चदश रश्मिनामानि 15 names/synonyms for ray of light #Sanskrit pic.twitter.com/BJIHbdt42G
— Rohini Bakshi (@RohiniBakshi) November 24, 2014

Sunshine - break -up of the words

प्रकाशः द्योतः आतपः are synonyms of sunshine. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 24, 2014

Synonyms of moon

हिमांशुः चन्द्रमाः चन्द्रः इन्दुः कुमुदबान्धवः विधुः सुधांशुः शुभ्रांशुः ओषधीशः निशापतिः are synonyms of moon. #amarakosha 1/2
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 4, 2014

अब्जो जैवातृकः सोमो ग्लौर्मृगाङ्कः कलानिधिः। द्विजराजः शशधरो नक्षत्रेशः क्षपाकरः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 4, 2014

Moon - The break up of the words

हिमांशुः चन्द्रमाः चन्द्रः इन्दुः कुमुदबान्धवः विधुः सुधांशुः शुभ्रांशुः ओषधीशः निशापतिः are synonyms of moon. #amarakosha 1/2
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 4, 2014

अब्जः जैवातृकः सोमः ग्लौः मृगाङ्कः कलानिधिः द्विजराजः शशधरः नक्षत्रेशः क्षपाकरः are synonyms of moon. #amarakosha 2/2
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 4, 2014

कला तु षोडशो भागो बिम्बोऽस्त्री मण्डलं त्रिषु॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 5, 2014

कला is the 16th part of the moon. #amarakosha.
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 5, 2014

बिम्बः (mas. or neuter), मण्डलम् (in all genders) are synonyms of disk of moon or sun. #amarakosha.
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 5, 2014

Synonyms of parts of the moon / moonlight

भित्तं शकलखण्डे वा पुंस्यर्धोऽर्धं समेऽंशके। चन्द्रिका कौमुदी ज्योत्स्ना प्रसादस्तु प्रसन्नता॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 6, 2014

Breakup of the words - Moonlight

भित्तम् (n.) शकलम् (n or m) खण्डम् (n or m) अर्धः (m) are synonyms of part. अर्धम् (n) = half. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 6, 2014

चन्द्रिका कौमुदी ज्योत्स्ना are synonyms of moon light. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 6, 2014

Synonms of spots, marks, great beauty

कलङ्काङ्कौ लाञ्छनं च चिह्नं लक्ष्म च लक्षणम्। सुषमा परमा शोभा शोभा कान्तिर्द्युतिश्छविः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 7, 2014

The word break-up

कलङ्कः अङ्कः लाञ्छनम् चिह्नम् लक्ष्म & लक्षणम् are synonyms of mark or spot. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 7, 2014

सुषमा is great beauty. शोभा कान्तिः द्युतिः & छविः are synonyms of beauty or splendour. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 7, 2014

Synonyms of Star

नक्षत्रमृक्षं भं तारा तारकाऽप्युडु वा स्त्रियाम् । #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 11, 2014

Star - word break-up

नक्षत्रमृक्षं भं तारा तारकाऽप्युडु वा स्त्रियाम् । #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 11, 2014

दाक्षायण्योऽश्विनीत्यादि तारा अश्वयुगश्विनी॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 12, 2014

दाक्षायणी (always used in plural in this meaning) is the name of 27 stars i.e. अश्विनि and others. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 12, 2014

अश्वयुज् is a synonym of अश्विनी नक्षत्र #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 12, 2014

@sudarshanhs @SNChd अश्वयुज् इति प्रातिपदिकम्। अतः अश्वयुज् + अश्विनी = अश्वयुग् अश्विनी =अश्वयुगश्विनी ।
— Ranga (@samjignyasu) November 12, 2014

@ArchitectRupa @sudarshanhs @SNChd My understanding is : Star अश्वयुज् and month आश्वयुज with तद्धित। तथैव मघ माघ, विशाख वैशाख etc.
— Ranga (@samjignyasu) November 12, 2014

Some more on stars

मृगशीर्षं मृगशिरस्तस्मिन्नेवाऽऽग्रहायणी। इल्वलास्तच्छिरोदेशे तारका निवसन्ति याः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 14, 2014

मृगशीर्षम् मृगशिरः & आग्रहायणी are synonyms of the same star and इल्वलाः is the name of 5 stars at the head of मृगशिरः #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 14, 2014

राधा विशाखा पुष्ये तु सिध्यतिष्यौ श्रविष्ठया। समा धनिष्ठा स्युः प्रोष्ठपदा भाद्रपदाः स्त्रियः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 13, 2014

राधा & विशाखा are synonyms for the same star. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 13, 2014

पुष्यः सिध्यः & तिष्यः are synonyms for the same star. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 13, 2014

श्रविष्ठा & धनिष्ठा are synonyms for the same star. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 13, 2014

प्रोष्ठपदाः & भाद्रपदाः are synonyms for the same star. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 13, 2014

Names of Jupiter

बृहस्पतिः सुराचार्यो गीष्पतिर्धिषणो गुरुः। जीव आङ्गिरसो वाचस्पतिश्चित्रशिखण्डिजः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 15, 2014

Names of Shukra (Venus)

शुक्रो दैत्यगुरुः काव्य उशना भार्गवः कविः। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 16, 2014

Break-up of the words - Names of Venus

शुक्रः दैत्यगुरुः काव्यः उशना (उशनस्) भार्गवः कविः are the synonyms of Shukra (Venus) #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 16, 2014

बृहस्पतिः सुराचार्यः गीष्पतिः धिषणः गुरुः जीवः आङ्गिरसः वाचस्पतिः चित्रशिखण्डिजः are synonyms for Jupiter. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 15, 2014

Names of Mercury and Mars

अङ्गारकः कुजो भौमो लोहिताङ्गो महीसुतः। रौहिणेयो बुधः सौम्यः समौ सौरिशनैश्चरौ॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 17, 2014

Break up of words - Mars

अङ्गारकः कुजः भौमः लोहिताङ्गः & महीसुतः are synonyms of Mars. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 17, 2014

Break-up of the words - Mercury

रौहिणेयो बुधः & सौम्यः are synonyms of Mercury. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 17, 2014

Names of Rahu

तमस्तु राहुः स्वर्भानुः सैंहिकेयो विधुन्तुदः। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 18, 2014

Word break-up - Rahu

तमः राहुः स्वर्भानुः सैंहिकेयः विधुन्तुदः are synonyms of Rahu. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 18, 2014

@SNChd विधुन्तुदः interesting formation. विधुः moon तुदति pains. So one who pains the moon. A कृदन्त। Like अरिंदमः भयंकरः etc.
— Ranga (@samjignyasu) November 18, 2014

Amarakosha : Various names for sky, cloud, thunder, lightning!

We often come across terms for sky, clouds, thunder while reading Sanskrit texts and given below are the synonyms

Shared by Sandeep Nangia

Names for cloud

अभ्रं मेघो वारिवाहः स्तनयित्नुर्बलाहकः॥ धाराधरो जलधरस्तडित्वान् वारिदोऽम्बुभृत्। घनजीमूतमुदिरजलमुग्धूमयोनयः॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 28, 2014

Cloud: The break up of the words

अभ्रम् मेघः वारिवाहः स्तनयित्नुः बलाहकः धाराधरः जलधरः तडित्वान् वारिदः अम्बुभृत् घनः जीमूतः मुदिरः जलमुक् धूमयोनिः = cloud. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 28, 2014

Pertaining to clouds and thunder

कादम्बिनी मेघमाला त्रिषु मेघभवेऽभ्रियम्। स्तनितं गर्जितं मेघनिर्घोषे रसिताऽदि च॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 29, 2014

कादम्बिनी & मेघमाला are bank or long line of clouds. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 29, 2014

अभ्रियम् = belonging to clouds. Used in all three genders. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 29, 2014

स्तनितम् गर्जितम् & रसितम् etc. are names for rattling of thunder. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 29, 2014

Synonyms of lightning in this verse:

शम्पा शतह्रदा ह्रादिनी ऐरावती क्षणप्रभा तडित् सौदामनि (सौदामिनि) विद्युत् चञ्चला चपला are synonyms of lightning. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 30, 2014

Clap of Thunder, Flash of lightning, rainbow in this verse:

स्फूर्जथुर्वज्रनिर्घोषो मेघज्योतिरिरंमदः। इन्द्रायुधं शक्रधनुस्तदेव ऋजुरोहितम्॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 31, 2014

The break up:

Clap of thunder

स्फूर्जथुः & वज्रनिर्घोषः are synonyms of clap of thunder. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 31, 2014

Flash of lightning

मेघज्योतिः & इरंमदः are synonyms of a flash of lightning. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 31, 2014

Rainbow

इन्द्रायुधम् शक्रधनुः & ऋजुरोहितम् are synonyms of rainbow. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 31, 2014

Names for Sky

द्योदिवौ द्वे स्त्रियामभ्रं व्योम पुष्करमम्बरम्। नभोऽन्तरिक्षं गगनमनन्तं सुरवर्त्म खम्॥ वियद् विष्णुपदं वा तु पुंस्याकाशविहायसी। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 20, 2014

Sky: The break-up of the words

Fem. द्यो द्यौः. Neuter अभ्रम् व्योम पुष्करम् अम्बरम् नभः अन्तरिक्षम् गगनम् अनन्तम् सुरवर्त्म खम् वियत् विष्णुपदम् Sky in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 20, 2014

Masc. आकाशः विहायः Sky in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 20, 2014

Hail and cloudy day 

वर्षोपलस्तु करका मेघच्छन्नेऽह्नि दुर्दिनम् । #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 2, 2014

वर्षोपलः & करका are synonyms of hail. दुर्दिनम् is the clouded day. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) November 2, 2014

Amarakosha: Names of Vishnu, Lakshmi, Brahma, Balarama, Devata

The various names of Vishnu, Lakshmi, Brahma and Balarama as given in Amarkosha are given here

Must thank Sandeep Nangia for sharing these via twitter.

Vishnu in Amarakosha

विष्णुर्नारायणः कृष्णो वैकुण्ठो विष्टरश्रवाः। दामोदरो हृषीकेशः केशवो माधवः स्वभूः॥ Vishnu in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 15, 2014

दैत्यारिः पुण्डरीकाक्षो गोविन्दो गरुडध्वजः। पीताम्बरोऽच्युतः शार्ङ्गी विष्वक्सेनो जनार्दनः॥ Vishnu in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 15, 2014

उपेन्द्र इन्द्रावरजश्चक्रपाणिश्चतुर्भुजः। पद्मनाभो मधुरिपुर्वासुदेवस्त्रिविक्रमः॥ Vishnu in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 15, 2014

देवकीनन्दनः शौरिः श्रीपतिः पुरुषोत्तमः। वनमाली बलिध्वंसी कंसारातिरधोक्षजः॥ Vishnu in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 15, 2014

विश्वम्भरः कैटभजिद्विधुः श्रीवत्सलाञ्छनः। Vishnu in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 15, 2014

Now the break up of the words

विष्णुः नारायणः कृष्णः वैकुण्ठः विष्टरश्रवाः दामोदरः हृषीकेशः केशवः माधवः स्वभूः दैत्यारिः पुण्डरीकाक्षः Vishnu in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 15, 2014

गोविन्दः गरुडध्वजः पीताम्बरः अच्युतः शार्ङ्गी विष्वक्सेनः जनार्दनः उपेन्द्रः इन्द्रावरजः चक्रपाणिः Vishnu in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 15, 2014

चतुर्भुजः पद्मनाभः मधुरिपुः वासुदेवः त्रिविक्रमः देवकीनन्दनः शौरिः श्रीपतिः पुरुषोत्तमः वनमाली बलिध्वंसी Vishnu in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 15, 2014

कंसारातिः अधोक्षजः विश्वम्भरः कैटभजित् विधुः श्रीवत्सलाञ्छनः Vishnu in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 15, 2014

Those were the names of Vishnu

Various names of Lakshmi in Amarakosha

लक्ष्मीः पद्मालया पद्मा कमला श्रीर्हरिप्रिया॥ इन्दिरा लोकमाता मा क्षीरोदतनया रमा। भार्गवी लोकजननी क्षीरसागरकन्यका॥ Laksmi in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 20, 2014

Now the break up - Lakshmi

लक्ष्मीः पद्मालया पद्मा कमला श्रीः हरिप्रिया इन्दिरा लोकमाता मा क्षीरोदतनया रमा भार्गवी लोकजननी क्षीरसागरकन्यका Lakshmi in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 20, 2014

Names of Brahmaji - the Creator

ब्रह्मात्मभूः सुरज्येष्ठः परमेष्ठी पितामहः। हिरण्यगर्भो लोकेशः स्वयम्भूश्चतुराननः॥ Brahma in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 14, 2014

धाताब्जयोनिर्द्रुहिणो विरिञ्चिः कमलासनः। स्रष्टा प्रजापतिर्वेधा विधाता विश्वसृग्विधिः॥ Brahma in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 14, 2014

नाभिजन्माण्डजः पूर्वो निधनः कमलोद्भवः। सदानन्दो रजोमूर्तिः सत्यको हंसवाहनः॥ Brahma in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 14, 2014

Now the break up of the words - Brahmaji

ब्रह्मा आत्मभूः सुरज्येष्ठः परमेष्ठी पितामहः हिरण्यगर्भः लोकेशः स्वयम्भूः चतुराननः धाता अब्जयोनिः द्रुहिणः विरिञ्चिः कमलासनः #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 14, 2014

स्रष्टा प्रजापतिः वेधा विधाता विश्वसृट् विधिः नाभिजन्मा अण्डजः पूर्वः निधनः कमलोद्भवः सदानन्दः रजोमूर्तिः सत्यकः हंसवाहनः #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 14, 2014

Names for Devatas as per Amarakosha

Deity in #amarakosha अमरा निर्जरा देवास्त्रिदशा विबुधाः सुराः। सुपर्वाणः सुमनसस्त्रिदिवेशा दिवौकसः॥
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 9, 2014

आदितेया दिविषदो लेखा अदितिनन्दनाः। आदित्या ऋभवोऽस्वप्ना अमर्त्या अमृतान्धसः॥ Deity in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 9, 2014

बर्हिर्मुखाः क्रतुभुजो गीर्वाणा दानवारयः। वृन्दारका दैवतानि पुंसि वा देवताः स्त्रियाम्॥ Deity in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 9, 2014

The break-up of the words - Devatas / Deities

[१२ पु] अमरः निर्जरः देवः त्रिदशः विबुधः सुरः सुपर्वा (सुपर्वन्) सुमनाः (सुमनस्) त्रिदिवेशः दिवौकाः (दिवौकस्) आदितेयः दिविषद् #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 9, 2014

[१२ पु]लेखः अदितिनन्दनः आदित्यः ऋभुः अस्वप्नः अमर्त्यः अमृतान्धाः (अमृतान्धस्) बर्हिर्मुखः क्रतुभुज् गीर्वाणः दानवारिः वृन्दारकः #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 9, 2014

[पु नपु] दैवतम् [स्त्री] देवता #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 9, 2014

Names of Balarama in Amarakosha

बलभद्रः प्रलम्बघ्नो बलदेवोऽच्युताग्रजः। रेवतीरमणो रामः कामपालो हलायुधः॥ Balarama in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 17, 2014

नीलाम्बरो रौहिणेयस्तालाङ्को मुसली हली। संकर्षणः सीरपाणिः कालिन्दीभेदनो बलः॥ Balarama in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 17, 2014

Balarama - break up of the words

बलभद्रः प्रलम्बघ्नो बलदेवोऽच्युताग्रजः। रेवतीरमणो रामः कामपालो हलायुधः॥ Balarama in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 17, 2014

तालाङ्कः मुसली हली संकर्षणः सीरपाणिःकालिन्दीभेदनः बलः Balarama in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 17, 2014

Amarakosha: Various words for "continuously","always", "much"... in Sanskrit

By Sandeep Nangia

सततानारताश्रान्तसंतताविरतानिशम्॥ नित्यानवरताजस्रमप्यथातिशयो भरः। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 16, 2014

अतिवेलभृशात्यर्थातिमात्रोद्गाढनिर्भरम् ॥ तीव्रैकान्तनितान्तानि गाढबाढदृढानि च। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 16, 2014

क्लीबे शीघ्राद्यसत्त्वे स्यात् त्रिष्वेषां सत्त्वगामि यत्॥ #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 16, 2014

Now the break up of the words

सततम् अनारतम् अश्रान्तम् संततम् अविरतम् अनिशम् नित्यम् अनवरतम् अजस्रम् are synonyms of continuously. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 16, 2014

अतिशयः भरः अतिवेलम् भृशम् अत्यर्थम् अतिमात्रम् उद्गाढम् निर्भरम् तीव्रम् एकान्तम् नितान्तम् गाढम् बाढम् दृढम् synonyms of much #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 16, 2014

अतिशयः भरः are mas. Synonyms for शीघ्र etc used in neuter when not denoting an object. Otherwise, used in all three genders. #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 16, 2014

Amarakosha: Various names - synonyms - of Vayu in Sanskrit

वायुः in Amarakosha

श्वसनः स्पर्शनो वायुर्मातरिश्वा सदागतिः॥ पृषदश्वो गन्धवहो गन्धवाहाऽनिलाऽऽशुगाः। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 14, 2014

समीरमारुतमरुज्जगत्प्राणसमीरणाः॥ नभस्वद्वातपवनपवमानप्रभञ्जनाः। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 14, 2014

Now the break-up of the words

श्वसनः स्पर्शनः वायुः मातरिश्वा सदागतिः पृषदश्वः गन्धवहः गन्धवाहः अनिलः आशुगः Vayu in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 14, 2014

समीरः मारुतः मरुत् जगत्प्राणः समीरणः नभस्वान् वातः पवनः पवमानः प्रभञ्जनः Vayu in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 14, 2014

@invest_mutual Bhanujidixit gives 2 alts: पृषद् मृगभेदोऽश्वो वाहनमस्य i.e. his conveyance is पृषत् (spotted Antelope as per Apte)
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 14, 2014

@invest_mutual 2nd: पृष्तामम्बुकणानामश्वः i.e. पृषताम् (अम्बुकणानाम्) अश्वः. So the carrier of पृषत् (i.e. water droplets)
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 14, 2014

Amarakosha: Various names - synonyms - of Fire in Sanskrit

Fire and submarine fire in Amarakosha

By Sandeep Nangia

अग्निर्वैश्वानरो वह्निर्वीतिहोत्रो धनञ्जयः। कृपीटयोनिर्ज्वलनो जातवेदास्तनूनपात्॥ Fire in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 9, 2014

बर्हिः शुष्मा कृष्णवर्त्मा शोचिष्केश उषर्बुधः। आश्रयाशो बृहद्भानुः कृशानुः पावकोऽनलः॥ Fire in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 9, 2014

रोहिताश्वो वायुसखः शिखावानाशुशुक्षणिः। हिरण्यरेता हुतभुग् दहनो हव्यवाहनः॥ Fire in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 9, 2014

सप्तार्चिर्दमुनाः शुक्रश्चित्रभानुर्विभावसुः। शुचिरप्पित्तमौर्वस्तु वाडवो वडवानलः॥ Fire & submarine fire in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 9, 2014

Now the break-up of the words in the shlokas

अग्निः वैश्वानरः वह्निः वीतिहोत्रः धनञ्जयः कृपीटयोनिः ज्वलनः जातवेदाः तनूनपात् बर्हिः Synonyms of fire in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 9, 2014

शुष्मा  कृष्णवर्त्मा शोचिष्केशः उषर्बुधः आश्रयाशः बृहद्भानुः कृशानुः पावकः अनलः रोहिताश्वः Synonyms of fire in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 9, 2014

वायुसखः शिखावान् आशुशुक्षणिः हिरण्यरेताः हुतभुक् दहनः हव्यवाहनः सप्तार्चिः दमूनाः शुक्रः Synonyms of fire in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 9, 2014

चित्रभानुः विभावसुः शुचिः अप्पित्तम् Synonyms of fire in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 9, 2014

और्वः वाडवः वडवानलः Synonyms of submarine fire in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) October 9, 2014

Parvati's names in Amarakosha

Sandeep Nangia shares the names of Goddess Parvati as given in the Amarakosha

उमा कात्यायनी गौरी काली हैमवतीश्वरी। शिवा भवानी रुद्राणी शर्वाणी सर्वमङ्गला॥ Parvati in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 27, 2014

अपर्णा पार्वती दुर्गा मृडानी चण्डिकाम्बिका। आर्या दाक्षायणी चैव गिरिजा मेनकात्मजा॥ Parvati in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 27, 2014

कर्ममोटी तु चामुण्डा चर्ममुण्डा तु चर्चिका। #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 27, 2014

The words split and now given separately

Parvati in #amarakosha उमा कात्यायनी गौरी काली हैमवती ईश्वरी शिवा भवानी रुद्राणी शर्वाणी सर्वमङ्गला अपर्णा पार्वती दुर्गा
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 27, 2014

Parvati in #amarakosha मृडानी चण्डिका अम्बिका आर्या दाक्षायणी गिरिजा मेनका आत्मजा कर्ममोटी चामुण्डा चर्ममुण्डा चर्चिका
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 27, 2014

Lord Shiva's names in Amarakosha

Mr. Sandeep Nangia tweets words from the Amarakosha regularly. Sharing his tweets on Lord Shiva's names in the Amarakosha. After the verses, he himself has given the break-up. Really grateful to him. THIS IS THE REAL REASON TO BE ON TWITTER!

शम्भुरीशः पशुपतिः शिवः शूली महेश्वरः। ईश्वरः शर्व ईशानः शंकरश्चन्द्रशेखरः॥ Shiva in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 23, 2014

भूतेशः खण्डपरशुर्गिरीशो गिरिशो मृडः। मृत्युञ्जयः कृत्तिवासाः पिनाकी प्रमथाधिपः॥ Shiva in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 23, 2014

उग्रः कपर्दी श्रीकण्ठः शितिकण्ठः कपालभृत्। वामदेवो महादेवो विरूपाक्षस्त्रिलोचनः॥ Shiva in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 23, 2014

कृशानुरेताः सर्वज्ञो धूर्जटिर्नीललोहितः। हरः स्मरहरो भर्गस्त्र्यम्बकस्त्रिपुरान्तकः॥
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 23, 2014

गङ्गाधरोऽन्धकरिपुः क्रतुध्वंसी वृषध्वजः। व्योमकेशो भवो भीमः स्थाणू रुद्र उमापतिः॥ Shiva in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 23, 2014

अहिर्ब्रघ्नोऽष्टमूर्तिश्च गजारिश्च महानटः। Shiva in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 23, 2014

शम्भुः ईशः पशुपतिः शिवः शूली महेश्वरः ईश्वरः शर्वः ईशानः शंकरः चन्द्रशेखरः भूतेशः खण्डपरशुः गिरीशः गिरिशः मृडः Shiva in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 23, 2014

मृत्युञ्जयः कृत्तिवासाः पिनाकी प्रमथाधिपः उग्रः कपर्दी श्रीकण्ठः शितिकण्ठः कपालभृत् वामदेवः महादेवः विरूपाक्षः त्रिलोचनः Shiva #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 23, 2014

कृशानुरेताः सर्वज्ञः धूर्जटिः नीललोहितः हरः स्मरहरः भर्गः त्र्यम्बकः त्रिपुरान्तकः गङ्गाधरः Shiva in #amarakosha
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 23, 2014

अन्धकरिपुः क्रतुध्वंसी वृषध्वजः व्योमकेशः भवः भीमः स्थाणुः रुद्रः उमापतिः अहिर्बुध्न्यः अष्टमूर्तिः गजारिः महानटः
— Sandeep Nangia (@SNChd) September 23, 2014